Sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng gây tổn thương phổi, tim và não, đặc biệt ở người trẻ
Thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang trở thành mối nguy hại nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ. Nhiều người lầm tưởng rằng thuốc lá điện tử hay thuốc lá nung nóng “ít độc hại hơn” thuốc lá thông thường, tuy nhiên các nghiên cứu y học đã chứng minh các sản phẩm này đều chứa nhiều chất độc gây tổn thương nghiêm trọng đến phổi, tim mạch và não bộ.
Tổn thương phổi nghiêm trọng
Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có hàng trăm chất độc hại và khoảng 70 chất gây ung thư. Việc hít phải nicotine cùng các hóa chất độc trong thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng có thể gây viêm đường hô hấp, giảm chức năng phổi, tăng nguy cơ viêm phổi, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và ung thư phổi.
Đặc biệt, thuốc lá điện tử còn có nguy cơ gây tổn thương phổi cấp tính nghiêm trọng (EVALI). Nhiều trường hợp người trẻ phải nhập viện cấp cứu vì suy hô hấp sau thời gian sử dụng thuốc lá điện tử. Các triệu chứng thường gặp gồm khó thở, đau ngực, ho kéo dài, sốt, buồn nôn và suy hô hấp tiến triển nhanh.
Gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch
Nicotine trong thuốc lá làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp, co mạch và thúc đẩy hình thành cục máu đông. Người sử dụng thuốc lá có nguy cơ cao mắc các bệnh lý tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, rối loạn nhịp tim và suy tim.
Ngay cả thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng cũng không “an toàn” cho tim mạch như quảng cáo. Các hóa chất dạng khí dung và kim loại nặng trong sản phẩm có thể gây tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy xơ vữa động mạch từ sớm, đặc biệt nguy hiểm ở người trẻ tuổi.
Ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ người trẻ
Não bộ ở thanh thiếu niên và người trẻ vẫn đang trong quá trình phát triển. Nicotine có thể tác động trực tiếp đến vùng não kiểm soát cảm xúc, trí nhớ, khả năng tập trung và hành vi. Người trẻ sử dụng thuốc lá điện tử dễ bị lệ thuộc nicotine nhanh hơn người trưởng thành.
Ngoài ra, việc sử dụng thuốc lá còn làm tăng nguy cơ rối loạn lo âu, trầm cảm, giảm khả năng học tập, suy giảm trí nhớ và ảnh hưởng đến sự phát triển trí não lâu dài.
Đáng lo ngại, nhiều loại thuốc lá điện tử hiện nay còn bị pha trộn các chất hướng thần, ma túy tổng hợp cực kỳ nguy hiểm, có thể gây ảo giác, co giật, hôn mê, thậm chí tử vong.
Cảnh báo đối với giới trẻ
Hiện nay, thuốc lá điện tử đang len lỏi vào môi trường học đường với mẫu mã bắt mắt, nhiều hương vị hấp dẫn như trái cây, bạc hà, socola… khiến nhiều học sinh, sinh viên tò mò sử dụng. Tuy nhiên, việc thử dù chỉ một lần cũng có nguy cơ dẫn đến nghiện nicotine và lệ thuộc lâu dài.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo:
- Không sử dụng thuốc lá dưới bất kỳ hình thức nào.
- Cha mẹ cần quan tâm, theo dõi và giáo dục con em về tác hại của thuốc lá điện tử.
- Nhà trường cần tăng cường truyền thông phòng chống tác hại thuốc lá trong học sinh.
- Người đang sử dụng thuốc lá nên chủ động cai thuốc để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
Bảo vệ giới trẻ trước hiểm họa thuốc lá không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội nhằm xây dựng môi trường sống lành mạnh, không khói thuốc.
Minh Khương